08-05-12

Biologische producten, goed voor jou, goed voor de natuur

 

Organic-Farming.jpgOver de hele wereld – en in het bijzonder binnen de EU – neemt de belangstelling voor biologische levensmiddelen en dranken snel toe. Consumenten kopen biologische levensmiddelen om uiteenlopende redenen. Sommigen kopen biologische levensmiddelen omdat ze bezorgd zijn voor het milieu en het dierenwelzijn. Volgens anderen kan het helpen het verbruik van residuen van bestrijdingsmiddelen, genetisch gemodificeerde ingrediënten en andere overbodige levensmiddelenadditieven, zoals kunstmatige kleurstoffen en conserveermiddelen, te minimaliseren.

 

Maar veel consumenten van vandaag verwachten bij het kopen van biologische producten hetzelfde assortiment, dezelfde kwaliteit en hetzelfde gemak als waaraan ze gewend zijn. Gelukkig spelen levensmiddelenfabrikanten in de EU in op deze vraag en zijn over de hele EU steeds meer verwerkte biologische producten beschikbaar.

 

Verwerkte levensmiddelen: gemak en beschikbaarheid

Verwerkte levensmiddelen bieden de consument ruimschoots meer gemak en keuze. Verwerking maakt veel levensmiddelen ook buiten het seizoen beschikbaar, terwijl vervoer en opslag van levensmiddelen er ook door worden vergemakkelijkt.

 

Zonder verwerkingstechnieken zouden veel basislevensmiddelen die wij nu als vanzelfsprekend aannemen, eenvoudig niet beschikbaar kunnen zijn. Sterker nog, de meeste levensmiddelen die vandaag de dag op ons menu staan – zoals koffie, ontbijtgraanproducten, conserven,  leeswaren, brood, kant-en-klaarmaaltijden en zuivelproducten – zijn op de een of andere manier verwerkt.

Maar terwijl veel consumenten genieten van het gemak van en de verscheidenheid aan hedendaagse, verwerkte levensmiddelen, maakt men zich steeds meer zorgen over de mogelijke gevolgen voor de gezondheid van het eten van te veel verwerkte levensmiddelen, evenals van kunstmatige aromastoffen, kleurstoffen en conserveermiddelen die veelal gebruikt worden om smaak, uiterlijk en houdbaarheid te verbeteren.

 

Biologisch: voedsel waar u op kunt vertrouwen

De EU probeert via voorschriften inzake biologische levensmiddelen en biologische landbouw te garanderen dat biologische levensmiddelen zo natuurlijk mogelijk blijven, maar wil tegelijkertijd de consumenten dezelfde keuze en hetzelfde gemak bieden als waaraan ze gewend zijn.

Net als biologische landbouwers moeten levensmiddelenverwerkende bedrijven zich houden aan de in de EU-voorschriften vastgelegde strenge eisen met betrekking tot biologische levensmiddelen en biologische landbouw, als deze bedrijven producten willen verkopen met de biologische logo’s en etikettering van de EU of verschillende EU-lidstaten.

Volgens de EU-voorschriften inzake biologische levensmiddelen en biologische landbouw hebben levensmiddelenverwerkende bedrijven de plicht om biologische ingrediënten te gebruiken, voor zover deze beschikbaar zijn. Maar omdat niet elk agrarisch ingrediënt altijd in biologische vorm beschikbaar is, staan de voorschriften het gebruik toe van een beperkt aantal goedgekeurde niet-biologische ingrediënten, zolang minimaal 95% van het uiteindelijke voedingsmiddel uit biologische ingrediënten van landbouwproducten bestaat.

Levensmiddelen die minder dan 95% biologische ingrediënten bevatten, mogen niet als biologisch bestempeld worden, hoewel de voedselfabrikant in de ingrediëntenlijst de biologische ingrediënten kan vermelden, samen met een duidelijke verklaring op de voorkant van het etiket met het totale percentage biologische ingrediënten.

Onder de EU-voorschriften inzake biologische levensmiddelen en biologische landbouw is het aantal goedgekeurde toevoegingsmiddelen of technische hulpstoffen dat beschikbaar is voor gebruik in de productie van biologische levensmiddelen bijzonder beperkt, terwijl alle kunstmatige aromastoffen en kleurstoffen en genetisch gemodificeerde ingrediënten geheel en al verboden zijn.

Naast onaangekondigde controles en monsters worden bedrijven die biologische levensmiddelenverwerken, minimaal eenmaal per jaar gekeurd om ervoor te zorgen dat zij zich houden aan de voorschriften en dat zij biologische en niet-biologische levensmiddeleningrediënten te allen tijde gescheiden bewaren, behandelen en verwerken.

 

Gemak en vertrouwen

De ethische consument van vandaag kan dus niet alleen kiezen uit een enorm assortiment natuurlijke en verrukkelijke biologische fruit , groente en vleessoorten die wijd en zijd beschikbaar zijn in de hele EU, maar ook uit een steeds groter scala aan kwalitatief hoogstaande verwerkte levensmiddelen die vervaardigd zijn uit natuurlijke, biologische ingrediënten.

 

 

Biologisch voedsel: de natuurlijke – en gemakkelijke – keuze

 

24-03-11

Hoe goed is bio?

BIOBio zit in de lift. Vorig jaar hebben Belgische gezinnen maar liefst 350 miljoen euro besteed aan biologische producten. Dat is twaalf procent meer dan het jaar tevoren. De argumenten waarom steeds meer mensen voor bio kiezen, zijn heel uiteenlopend. Maar houden ze ook steek? Wij vroegen het een deskundige.

 

 

Argument 1: biologische voeding is gezonder

Professor Remi De Schrijver, emeritus voedingsleer aan de KU Leuven: 'Dat biologische voeding gezonder zou zijn, is wellicht de belangrijkste reden waarom steeds meer mensen voor bio kiezen. Of dat ook zo is, is natuurlijk de vraag. Als je naar de langetermijneffecten kijkt, denk ik dat we er niet omheen kunnen dat we baat hebben bij de toenemende bio tendens.

 

In de bio sector worden quasi geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt en wordt er minder intensief bemest. Dat is beter voor onze planeet en daar varen we allemaal wel bij. Of de keuze voor bio ook een directe gezondheidswinst oplevert voor de consument is twijfelachtiger. Dat bio producten meer vitaminen en mineralen zouden bevatten is bijvoorbeeld nooit onomstotelijk wetenschappelijk aangetoond. De ene studie vindt een verschil, de andere vindt er geen of draait zelfs uit in het voordeel van conventionele landbouw.

 

Hoeveelheden van vitaminen en mineralen zijn namelijk afhankelijk van diverse groeiomstandigheden van planten. Op één punt

Gaat de wetenschap er momenteel van uit dat bio wel degelijk een veiligere keuze kan zijn. Ik heb het dan over het toenemende aantal allergieën en kankers en het vooropgestelde verband met milieu en voeding. Wanneer je geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt, kunnen daar ook geen residuen van teruggevonden worden in de geoogste producten en het milieu.

 

Al wil ik toch beklemtonen dat ook in de traditionele landbouw de normen heel streng geworden zijn. Dit betekent onder meer dat nog enkel afbreekbare bestrijdingsmiddelen gebruikt mogen worden. Hoe het precies zit met de link tussen de minuscule hoeveelheden residuen van bestrijdingsmiddelen die we consumeren en kanker en allergieën kan niemand zeggen, maar als je op veilig wil spelen is bio op dat punt de beste optie.'

 

Argument 2: een dier dat biologisch eet, levert gezondere producten

Professor De Schrijver: 'Dat klinkt aannemelijk, maar het is niet noodzakelijkerwijze zo. Naast het feit dat dierenvoeding nooit honderd procent biologisch is - in de lucht en in de grond zitten nu eenmaal altijd sporen van ongewenste chemicaliën die onvermijdelijk in alle gewassen terechtkomen, ook in de biologische dierenvoeding - is er geen wetenschappelijk bewijs dat dieren die biologische voeding krijgen, gezondere eindproducten afleveren.

 

Soms geldt zelfs het tegendeel, bijvoorbeeld voor kippen met vrije uitloop naar buiten. Als leghennen vrij rondscharrelen op een erf, is het gevaar voor vervuiling van de eieren ook groter. Scharreleieren bevatten bijvoorbeeld vaak meer dioxines dan eieren van kippen uit een legbatterij.'

 

Argument 3: bio is beter voor het milieu

Professor De Schrijver: 'Aangezien er in de bio sector minder chemicaliën gebruikt worden en er minder risico is op overbemesting, is bio inderdaad beter voor de planeet. Maar commercie is ook de bio sector niet vreemd. De winkelrekken moeten gevuld en dus worden er ook heel wat producten geïmporteerd. Met alle CO2-uitstoot, fijn stof productie en dergelijke.

 

Op het vlak van ecologie is de bio sector enigszins het slachtoffer van zijn eigen succes: de lokale productie van bio producten is niet toereikend om aan de toenemende vraag tegemoet te komen. Hoe zeer de bio sector ook hamert op verantwoorde omgang met het milieu, naarmate de populariteit van bio verder stijgt, zal ook de import nog toenemen. Dat speelt niet in het voordeel van de ecologische voetafdruk van de sector.'

 

Argument 4: bio heeft meer smaak

Professor De Schrijver: 'Dat biologische producten meer smaak zouden hebben, hoor je vaak. Zeker wat vlees betreft, denk ik dat die stelling wel steek houdt. En dat heeft dan niets te maken met wat biodiesel te eten krijgen, maar met hun groeisnelheid die meestal wat trager is. Ze worden minder 'opgefokt', zoals dat dan genoemd wordt. En smaakstoffen - dat is wetenschappelijk aangetoond - komen meer in het vlees terecht naarmate de leeftijd van een dier toeneemt. Maar ook in de conventionele sector heb je bijvoorbeeld kippenkwekers die ervoor kiezen hun dieren ouder te laten worden omdat dat een lekkerder product oplevert.

 

Voor fruit en groenten zullen de smaakverschillen tussen bio en conventioneel minder zijn. Ze worden geoogst in een bepaald rijpingsstadium. Of het om conventioneel of biologisch geteelde gewassen gaat, maakt daarin geen enkel verschil. Het enige wat daar een rol kan spelen is dat je binnen het bio-aanbod misschien vooral seizoen groenten en -fruit zal vinden en dat die mogelijk meer smaak hebben. Al zie je toch ook binnen de bio sector meer een meer de tendens om producten het hele jaar door aan te bieden.'

 

Argument 5: biologische producten zijn per definitie gezonde producten

Professor De Schrijver: 'Dat is niet het geval. Het bio-assortiment is tegenwoordig heel ruim en omvat zowel gezonde als minder gezonde producten. Het is niet omdat je voor de bio variant van een product kiest, dat dat ook een gezonde keuze is. Chips en koekjes, bijvoorbeeld, blijven chips en koekjes. Het is dan ook perfect mogelijk om enkel bio producten te eten en er toch een heel ongezond voedingspatroon op na te houden, met bijvoorbeeld te veel vetconsumptie en te veel verzadigde vetten.

 

De vraag 'Heb ik wel een gezond voedingspatroon?' is met andere woorden veel relevanter dan de vraag of je beter bio of geen bio eet. Volop variëren en zeker voldoende groente en fruit eten blijft dan ook het belangrijkste advies dat ik consumenten kan geven.'

 

Argument 6: wie biologisch eet, voelt zich beter in zijn vel

Professor De Schrijver: 'Hoewel bijvoeding geen objectief meetbaar gezondheidsvoordeel lijkt op te leveren, zou dat best weleens kunnen. Ik denk dat mensen die bio producten kopen vaak bewuster leven en meer over hun voeding nadenken. En daar zullen ze ongetwijfeld de vruchten van plukken.'

 

 

De prijs van bio

Het prijsverschil tussen bio producten en gangbaar voedsel wordt weliswaar kleiner, maar bedraagt gemiddeld nog altijd zo'n 33 procent. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van VLAM (Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing). Afhankelijk van product tot product kan het prijsverschil tussen biologische en gangbare producten aanzienlijk oplopen. Zo waren bio-eieren in 2009 maar liefst 76 procent duurder dan de gangbare variant (scharreleieren). Het kleinste prijsverschil betreft de groenteburger. Daarvoor is het verschil met de gangbare variant slechts negentien procent. Voor halfvolle melk steeg het prijsverschil vorig jaar tot driekwart.

 

Bio yoghurt en -geitenkaas kosten respectievelijk 30 en 37 procent meer. Bio tomaten waren een derde duurder en bio-aardappelen, die sterk in prijs schommelen, waren gemiddeld 82 procent duurder dan de klassieke variant. Het prijsverschil van bio brood is de laatste jaren vrij stabiel gebleven: een meerkost van 31 procent. Niet zo verwonderlijk dus dat welgestelde gezinnen met kinderen en welgestelde gepensioneerden de belangrijkste bio kopers zijn. Samen zijn zij verantwoordelijk voor bijna de helft van de bio bestedingen, en hun aandeel neemt nog toe.

Gepost in BIO | Commentaren (1) |  Facebook | | |